17 juni 2026

Een geopolitiek volwassen Europa kijkt niet weg

De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 16 juni over Europese Top. Lees hieronder de bijdrage van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk.

Afgelopen donderdag hebben we al uitgebreid over Europa gesproken, daarom focus ik vanavond op enkele specifieke punten.

De SGP kijkt met gemengde gevoelens naar het aanstaande akkoord tussen de VS en Iran. Een deal is goed voor de scheepvaart, de energiemarkt en de toevoer van kunstmest, maar bestendigt ook de binnenlandse status quo, ten koste van vrijheidsaspiraties van de bevolking.

En temidden van terreur blijft Israël op zichzelf aangewezen, in een wereld waar zelfs de trouwste bondgenootschappen en externe garanties slechts beperkte waarde hebben. Zelfs Trump veroordeelde enkele Israëlische vergeldingsacties.
Terwijl onderhandeld werd, werd herhaaldelijk Israël aangevallen vanuit Iran en Libanon. Als Hezbollah één ding bewezen heeft, is het dat het zich aan geen enkele overeenkomst houdt.

  • Kan de premier aangeven hoe druk gehouden wordt op Hezbollah?
  • De SGP steunt het handhaven van sancties tegen Iran, zoals verwoord door Commissievoorzitter Von der Leyen. Welke lessen heeft het kabinet geleerd van sanctieverlichtingen in het verleden?
    • Laten we niet opnieuw de fout maken van Wandel durch Handel: dit regime verandert niet. De verwevenheid van de Iraanse economie met de Garde maakt dat alleen strikt noodzakelijke handel verdedigbaar is. Is de premier het met ons eens dat Nederland niet opnieuw, zoals in het verleden, handel met Iran moet aanjagen via diplomatieke inzet of subsidies?

Dan het Ierse EU-voorzitterschap. Nederland en Ierland delen onmiskenbaar een aantal belangen en prioriteiten, zoals bescherming van onze exportgerichte landbouw en vereenvoudiging van regels. Maar de SGP heeft zorgen over de Ierse lijn ten aanzien van het Midden-Oosten. Te vrezen valt dat het voorzitterschap steun zal zoeken voor aanvullende maatregelen tegen Israël en er meer ruimte geeft aan lidstaten die een hardere koers tegenover Israël voorstaan.
Het minste dat Nederland kan doen is daar tegenwicht aan bieden! Vorige maand breidde de Raad het rechtskader voor sancties tegen Hamas en Palestijnse Islamitische Jihad uit. Vooral de toevoeging van het Hamas ‘Politbureau’ aan de sanctielijst is betekenisvol. Daarmee maakt de EU duidelijk dat ze niet meegaat in de fictie van een gematigde, burgerlijke tak van Hamas, alsof die los zou opereren van de militaire vleugel.

  • Welke mogelijkheden ziet het kabinet voor verdere uitbreiding van sancties tegen deze terreurgroepen?

Tijdens de Europese top wordt gesproken over implementatie van de EU-drugsstrategie.

  • De SGP verneemt graag hoe de Commissie de oproep van minister Van Weel ontvangen heeft om begrotingssteun aan Sierra Leone op te schorten als Jos Lijdekkers niet wordt uitgeleverd.

Nederland heeft een bijzondere verantwoordelijkheid als draaischijf in de mondiale cocaïnehandel. Daarom is het alleszins verdedigbaar om de bilaterale samenwerking ter discussie te stellen, zonder de stekker uit noodhulp of steun aan onafhankelijke organisaties te trekken.

De recente berichtgeving over geweld tegen christenen in Nigeria laat opnieuw zien dat godsdienstvrijheid voor miljoenen mensen over leven of dood gaat.
Wil Europa écht iets betekenen voor vervolgde christenen, dan moet het méér doen dan obligaat zorgen overbrengen. Daarom ik de premier, en ik herinner hem aan zijn toezegging tijdens het debat over de regeringsverklaring:

  • Is de premier bereid om christenvervolging in Nigeria aan de orde te stellen?
  • Is hij daarnaast bereid te pleiten voor een uitgebreider EU-Nigeria partnerschap, gericht op economische ontwikkeling en versterking van veiligheidscapaciteit?

Zonder perspectief zal er altijd een voedingsbodem voor jihadistische groepen in de samenleving blijven – en blijven christenen doelwit. Investeringen in energie-infrastructuur en raffinagecapaciteit versterken de stabiliteit en welvaart in heel West-Afrika, én kunnen tegelijk bijdragen aan onze eigen energiezekerheid.
Een geopolitiek volwassen Europa kíest niet tussen waarden en belangen, maar maakt van béide zijn kracht.