Een houdbaar energiesysteem

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 4 maart in commissieverband met minister van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) over energie. Namens de SGP sprak André Flach. Zijn bijdrage aan het debat is hieronder te lezen.

Je kunt op verschillende manieren naar het energiebeleid kijken. Als je geen zin hebt, overal leeuwen en beren ziet, kom je geen steek verder. Wil je goed vooruit komen, dan is naast daadkracht vooral ook een open houding nodig. Aan de slag. Maar wel met oog voor de knelpunten in de praktijk. Oog voor de zorgen van burgers en ondernemers die het uiteindelijk moeten doen en betalen. Oog voor een houdbaar energiesysteem. Graag wens ik de nieuwe minister deze open houding en veel energie, wijsheid en zegen toe.

Groen gas
Vorige week was ik op werkbezoek bij een tuinbouwbedrijf. Het bedrijf wil samenwerken met nabijgelegen melkveebedrijven voor biogasproductie.
Wat is er mooier dan groen gas van Hollandse koeien in plaats van LNG uit de VS of Qatar? Het zorgt bij de melkveebedrijven ook voor stevige stikstofreductie. Een win win, die ondersteuning verdient.

Voor meer schwung in groen gas projecten is naast duidelijkheid over de bijmengverplichting ook een stikstofvrijstelling, voorrang voor een netaansluiting, een fiscale inputvrijstelling en gerichte SDE++-steun nodig.

• Welke slag wil de minister hierin maken?

Wat betreft de tijdelijke stikstofuitstoot geldt dat dit ruimschoots gecompenseerd wordt door reductie van de stikstofuitstoot bij aangesloten veehouderijbedrijven.
Dat moet je tegen elkaar weg kunnen strepen.

• Gaat het kabinet daarvoor zorgen?

Voor groen gas wordt in tegenstelling tot waterstofproductie in het Belastingplan nog steeds dubbel betaald, bij productie en gebruik.

• Wil de minister met haar Financiën-collega kijken naar een zogeheten inputvrijstelling?
• Haar voorganger zou dit bespreken. Komt er ook actie?

Glastuinbouwbedrijven lopen keihard tegen de bijmengverplichting en ETS2 aan.

• Realiseert de minister zich dat dit voor tuinders een lastenverzwaring van tienduizenden euro’s betekent, terwijl bijvoorbeeld elektrificatie strandt op de congestieproblematiek? 

De toegezegde compensatie is beperkt, tijdelijk en omgeven met staatssteunrisico’s.

• Wil de minister hier nog eens goed naar kijken, samen met de sector?

De Kamer heeft eerder verzocht om de sector buiten ETS2 te houden, evenals in omliggende landen.

Waterstof
Dan naar waterstof. We zitten op een dood punt. Zonder extra inzet gaat het niet op tijd vliegen. We hebben wel wat realisme nodig. Enerzijds kan de industrie niet zonder. Hetzij door import van waterstofdragers, bijvoorbeeld uit zonovergoten ontwikkelingslanden, of door Hollandse blauwe of groene waterstof. Tegelijkertijd moet de rol niet overschat worden. Overtollige stroom kan energetisch beter weggezet worden via bijvoorbeeld elektrische boilers. Maar we moeten wél aan de slag, want we kunnen er sowieso niet omheen.

• Wat is de visie van de minister op het aantakken van de industrie op het landelijke waterstofnetwerk?
• Worden in de hoofdstructuur T-splitsingen meegenomen om later eenvoudig regionale aftakkingen te realiseren?
• Komt er ruimte voor collectieve aanvragen en voor private of publiek-private distributienetten?

Waterstof zal vooral nodig zijn voor industriële decarbonisatie, niet voor gebouwverwarming of elektriciteitsproductie. Daarbij zal geïmporteerde ammonia zo dicht mogelijk bij de industriële grootverbruikers aangeland moeten worden.

• Wat beteken dat voor de omvang van een landelijk waterstofnetwerk?

We zullen moeten werken aan betaalbaarheid van gebruik van groene waterstof door de industrie. Zo willen bedrijven geen risico lopen op exploderende tarieven voor het waterstofnetwerk.

• Gaat de minister binnen enkele maanden duidelijkheid geven over de toepassing van intertemporele kostentoerekening?
• Kijkt de minister met een schuin oog naar Duitsland waar een vrijstelling van de netkosten voor elektrolyse geldt?

Productie van blauwe waterstof kan ook uit restgassen. Ik heb begrepen dat de SDE-regeling slecht aansluit op de praktijk waardoor kansen gemist worden.
Bijvoorbeeld als het gaat om concepten waarbij zowel waterstof als brandstof en als grondstof geleverd wordt.

• Wil de minister dit in overleg met het bedrijfsleven verbeteren en via de SDE++ meer mogelijkheden voor blauwe waterstof bieden?

Klopt het dat de waterstofproductie niet langer als groene waterstof voor de REDIII verplichting aangemerkt wordt, zodra er is sprake is van een Contract for Difference bij wind op zee?

• Gaat de minister ervoor zorgen dat dit aangepast wordt?

Jaarverplichting waterstof voor ammoniakproductie
De SGP blijft vraagtekens zetten bij de voorgestelde jaarverplichting voor ammoniakproductie. De Kamer heeft gevraagd om een volledige uitzondering.
Praktijkproeven leren dat het netto nauwelijks CO2-winst oplevert. Het zou toch ingevuld worden door ammoniakimport in plaats van de gewenste elektrolyse.

• Gaat de minister dit heroverwegen?

IJzerpoeder
Afrondend. Naast biogas en waterstof biedt mogelijk ook verbranding van ijzerpoeder perspectief. Er gaat een fabriek gebouwd worden . Een knelpunt is dat ijzerpoeder in verschillende subsidieregelingen nog niet als duurzame brandstof meegenomen wordt.

• Wil de minister dit rechtzetten?