11 juni 2026

Hier is de EU toch niet voor bedoeld? Terug naar de kern!

Op donderdag 22 juni debatteerde de Tweede Kamer over de 'Staat van de Europese Unie'. Bijzonder aan dit jaarlijkse debat is dat ook Nederlandse leden van het Europees Parlement deelnemen. Namens de SGP sprak Diederik van Dijk.

Armoede tegengaan, volkshuisvesting, voldoende betaalbare woningen, de fysieke leefomgeving. Met verbazing lees ik dat het kabinet de initiatieven van de Europese Commissie hierop verwelkomt. Nobele doelen, maar hier is de EU toch niet voor bedoeld? Of wil de premier zijn belofte van tien nieuwe steden naar Brussel overhevelen?

  • Kan het kabinet toelichten waarom Europese betrokkenheid noodzakelijk is op genoemde beleidsterreinen, die de kern vormen van de nationale beleidsverantwoordelijkheid?

Van alle kanten klinken waarschuwingen over Europese regeldruk, een gebrek aan concurrentievermogen en een toenemende achterstand ten opzichte van andere machtsblokken.

  • Deelt het kabinet de opvatting dat de Commissie zijn capaciteit primair moet richten op vraagstukken die lidstaten niet zelfstandig kunnen oplossen?

Een absoluut dieptepunt in het afgelopen halfjaar was de omarming van My Voice, My Choice. Met dit initiatief rekt de Commissie de definitie van gezondheidszorg op, stimuleert zij grensverkeer voor abortus en ondergraaft zij nationale wetgeving die via democratische besluitvorming tot stand is gekomen.

  • Deelt het kabinet de opvatting dat abortuswetgeving geen Europese competentie is?
  • Kan het kabinet bevestigen dat ook onder het nieuwe MFK, als het ESF+ structuurfonds wordt ondergebracht in nieuwe partnerschapsplannen, geen Europese middelen zullen worden aangewend voor het financieren van abortuszorg voor niet-ingezetenen?

Dan de omvang van de financiën in algemene zin. Ik weet dat dit kabinet zich verzet tegen de voorgestelde verhoging van de EU-begroting. Maar ik krijg er toch graag een beetje gevoel bij hoe stevig deze premier in de wedstrijd zit.

  • Hoe lang blijft hij Mister Nice Guy? Is hij bereid om desnoods het veto op tafel te leggen?

Dit kabinet zet in op versterking en versnelling van het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid van de EU. Waar dat kan en bijdraagt aan collectieve weerbaarheid, juicht de SGP dat toe, maar realisme is op zijn plaats.
Aan de ene kant hebben we de Tsjechische premier Fico die samen met Poetin en Kim Jong-un een militaire parade in Beijing bijwoont.

En aan de andere kant Pedro Sánchez die NAVO-afspraken aan zijn laars lapt en weigert militaire bases aan de VS ter beschikking te stellen. En als Le Pen of Bardella de Franse presidentsverkiezingen van 2027 wint, ontstaat weer een heel andere dynamiek.

Dat onderstreept dat een geloofwaardig geopolitieke Unie alleen kans van slagen heeft als we oog hebben voor onderlinge verschillen. Gezamenlijke ambities moeten we samen verder brengen. Coalitievorming op inlichtingen, industriële opschaling en luchtafweer is toe te juichen, maar bescheidenheid is geboden waar belangen en dreigingsbeelden al te sterk uiteenlopen. Het mislukken van het Frans-Duitse project voor een gezamenlijk gevechtsvliegtuig laat zien naast politieke wil ook draagvlak op de grond nodig blijft om daadwerkelijk alternatieven te ontwikkelen voor Amerikaanse afhankelijkheden.

De Nederlandse agrofoodsector blijft ook in de toekomst cruciaal voor economische groei, werkgelegenheid en voedselvoorziening. We zijn dan ook gebaat bij een stabiel Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.

  • Deelt het kabinet de inzet van de SGP dat het GLB-budget in het nieuwe MFK minimaal op peil blijft?
  • Is het kabinet het met ons eens dat de inkomenssteun en plattelandsontwikkeling de kern moeten blijven van het GLB, en dat er geen majeure verschuiving van middelen mag plaatsvinden?

De Commissie voert momenteel een ‘stresstest’ uit van de Habitatrichtlijn en doet handreikingen om de vastgelopen vergunningsverlening uit het slop te trekken.
Nationaal moeten we af van de eenzijdige focus op stikstof.

  • Maar ook de Habitatrichtlijn verdient aanpassing. Gaat het kabinet het momentum benutten om aan te dringen op daadwerkelijke herziening , inclusief voorstellen daarvoor?