24 maart 2026
Iedereen is van waarde!
De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 24 maart in commissieverband met minister Aartsen (Werk en Participatie) over de participatiewet. Lees hieronder de bijdrage van André Flach.
Inleiding
“Ik ben zo klein,” zei de mol. “Ja,” zei de jongen, “maar je maakt een enorm verschil.” Aan dit citaat uit het prachtige boek De jongen, de mol, de vos en het paard moest ik denken toen ik dit debat voorbereidde. Het herinnert ons eraan dat iedereen van waarde is. Zelfs de kleinste schakel in onze samenleving telt mee, en kan een groot verschil maken. Juist daarom is het belangrijk dat we zorgen dat iedereen kan meedoen. Iets waar de Participatiewet bij helpt.
Kwetsbaren
Dit kabinet heeft het voornemen de tegemoetkoming arbeidsongeschikten af te schaffen. Nu het eigen risico ook nog eens omhoog gaat, betekent dit dat chronisch zieken er financieel flink op achteruitgaan en dat noodzakelijke zorg voor hen onbetaalbaar kan worden. De SGP vindt dat de meest kwetsbaren moeten worden ontzien bij de voorgenomen hervormingen.
- Gaat het kabinet ook voor deze maatregel in kaart brengen wat dit doet voor deze mensen, conform de motie-Stoffer c.s. over de gevolgen van de bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg voor kwetsbare doelgroepen?
- Deelt de minister het uitgangspunt dat deze mensen er financieel gezien niet méér op achteruit zouden moeten gaan ten opzichte van anderen?
- Daarnaast hakt het stopzetten van het garantiebedrag voor mensen die minstens vrij jaar werken, er hard in bij wajong’ers. Vanmiddag kregen we hierover een brief, waarin het dilemma helder geschetst wordt. Voorkomen moet worden dat we deze mensen in financiële problemen brengen. Daarom moet hier goed naar gekeken worden. Wanneer wordt de Kamer hierover geïnformeerd?
Beschut werk
Sociaal ontwikkelbedrijven doen fantastisch werk. Mensen doen met een klein beetje begeleiding toch volop mee in onze maatschappij, en dat is ontzettend waardevol. Daarom is het goed dat er een maatschappelijke kosten-batenanalyse komt naar aanleiding van een motie van de SP, CU en SGP, zodat ook inzichtelijk wordt wat deze mensen bijdragen aan onze samenleving en economie.
- Is de minister daarnaast bereid te kijken naar een wettelijke verankering van de sociaal ontwikkelbedrijven?
- En welke ambities heeft hij ten aanzien van de financiering van deze wettelijke taken?
- Op dit moment telt beschut werk nog niet mee voor de banenafspraak, terwijl wij zoveel mogelijk mensen aan een baan willen helpen. Daar kunnen werkontwikkelbedrijven uitstekend bij helpen. Wat de SGP betreft gaat beschut werk gewoon meetellen voor de Banenafspraak. Pakt het kabinet die handschoen op?
Inning asieldwangsommen
Tot slot wil ik een heel ander punt aansnijden. Veel asielzoekers ontvangen dwangsommen omdat het de IND niet lukt op tijd te beslissen op hun aanvraag. Vorig jaar kostte dat de Staat 79 miljoen euro. Volgende week komt er een SGP-amendement in stemming hierover dat de asieldwangsommen definitief afschaft. Op gemeentelijk niveau krijgen inkomensconsulenten regelmatig te maken met deze dwangsommen voor statushouders. Boven een bepaalde vermogensgrens zijn zij verplicht die te melden, maar dit gebeurt nauwelijks. Gevolg kan zijn dat de bijstandsuitkering moet worden teruggevorderd. Het zou gemeenten helpen als er betere gegevensuitwisseling komt met IND en COA, zodat zij automatisch worden geïnformeerd als een statushouder in hun gemeente een dwangsom ontvangt. Nu gebeurt het vaak dat de statushouder niet op de hoogte is van deze regels, dat de dwangsommen niet worden gemeld of dat het geld al is uitgegeven waardoor invordering niet meer mogelijk is. Is de minister hiernaar bereid te kijken, zolang dwangsommen nog niet zijn afgeschaft?