25 juni 2026

SGP heeft flinke vraagtekens

De Tweede Kamer debatteerde op donderdag 25 juni over de toekomst van het dorp Moerdijk. Lees hieronder de bijdrage van André Flach die hij namens de SGP uitsprak.

‘Moerdijk is thuiskomen.’ Zo verwoordde een van de inwoners het dorpsgevoel. Een dorpsgemeenschap is meer dan vijfhonderd huizen en huishoudens. Kom hier maar eens om in een stads wijk. Dit is niet te verplaatsen. Ook opheffen is niet het goede woord. Je kunt zo’n gemeenschap alleen losscheuren. En dat doet pijn. Dit moet zwaar wegen.

Vraagtekens proces
De SGP heeft flinke vraagtekens. Hoe kan het dat eerst gesteld werd dat 450 hectare bij Moerdijk nodig was voor industrie en energieprojecten, en dat dit nu opeens naar beneden bijgesteld lijkt te worden? Het kan toch niet zo zijn dat de oorspronkelijke opgave alleen op basis van tekentafel inschattingen is bepaald. Je zou denken dat al rekening is gehouden met bijvoorbeeld de tegenwind voor de industrie. Zoiets hou je toch tien keer tegen het licht voordat je het serieus op tafel legt? Het verbaast me dan om te lezen dat de indicatieve inschatting van 450 hectare gebaseerd was op een raming die niet heel concreet ingevuld kon worden. Hoe kan dat? Ik hoor graag met welke industrieontwikkeling de staatssecretaris nu rekent. Wil hij de enkele vage zinnen hierover toelichten?

Ik snap dat de staatssecretaris geen lichtvaardig besluit wil nemen. In Groningen zijn in het verleden drie dorpen verdwenen vanwege uitbreidingsplannen voor de industrie. Een deel van die uitbreidingen is niet gerealiseerd. Maar de dorpjes zijn er niet meer, alleen de begraafplaatsen liggen er nog. Dat wil je voorkomen. Maar, hoe robuust zou de variant van 250 hectare zijn? De grote, begrijpelijke, vrees van Moerdijk is dat ze dan over tien jaar weer de klos zijn. Ze willen zeker een generatie met rust gelaten worden. Delen de bewindslieden dit uitgangspunt?

Een ander vraagteken is hoe de Powerport-plannen zich verhouden tot het voorstel van TenneT om een hoogspanningsstation te bouwen in de zuidoostelijke richting. TenneT heeft aangegeven dat een andere locatiekeuze een vertraging van vijf jaar zou opleveren. Toch wel merkwaardig. In het bestuurlijk overleg eind vorig jaar is vastgesteld dat de locatie zuidoost ingewikkeld is, omdat een snelweg en andere infrastructuur doorkruist moet worden. Nu hebben netbeheerders een sterke voorkeur voor zuidoost, omdat het juist mínder ingewikkeld is. Hoe zit dat?

Slopende onzekerheid
De voortdurende onzekerheid is slopend, ook voor de leefbaarheid van het dorp. Nu al. Inwoners vertrekken, waardoor de school mogelijk niet kan blijven. Verbouwingen worden uitgesteld. Er moet zo snel mogelijk duidelijkheid komen. Wanneer kunnen we echt besluitvorming tegemoet zien?

Wordt nu al samen met de gemeente Moerdijk gekeken wat nodig is om de leefbaarheid en het voorzieningenniveau van Moerdijk zo lang mogelijk te behouden? Denk aan het overeind houden van de dorpsschool.

Participatie
Het kabinet wekt de indruk dat pas een participatie- en transitiestrategie wordt opgesteld als een locatiebesluit genomen is. Maar, de onzekerheid trekt nu al zijn sporen. En participatie begint toch niet pas als het besluit genomen is? Dit moet ook meer zijn dan een gesprek met de dorpstafel. Hoe nemen de bewindslieden de inwoners mee?

Het is belangrijk dat beloftes en afspraken nagekomen worden. Ik begreep van inwoners dat sommigenen nog een nare bijsmaak hebben van de komst van Logistiek Park Moerdijk. Er was een fietspad beloofd tussen Moerdijk en Zevenbergen. Het park is er gekomen, maar het fietspad niet. Het huidige gejojo in het besluitvormingsproces geeft Moerdijk weinig vertrouwen. Hoe gaat het kabinet het vertrouwen terugwinnen?

Ingrijpende besluiten neem je pas als het echt niet anders kan. En daarbij hoort dan duidelijkheid over het pad dat voorligt en royale ondersteuning voor verhuizen en leefbaarheid. Maar dat is nu nog niet aan de orde.

Hoe dan ook: ‘Moerdijk is thuiskomen.’ Dit dorpsgevoel verdient bij besluitvorming drie keer woordwaarde.