Stop uitkeringen bij polygamie

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 23 september in commissieverband over de uitvoering sociale zekerheid. Lees hieronder de bijdrage van André Flach.

Het zou een leuk raadsel zijn, ware het niet dat het zo bizar is: het is strafbaar in Nederland, maar je kunt er wel een uitkering door krijgen. Rara, wat is dat? Het goede antwoord is: polygamie. Weduwen uit polygame huwelijken in Marokko en Tunesië ontvingen van SVB een nabestaandenuitkering. Onwenselijk natuurlijk. Toen dit naar buiten kwam vroeg de SGP hier onmiddellijk aandacht voor. Minister Aartsen beloofde daarop met spoed dit gat te dichten. Hoe staat het hiermee, en langs welke route wil het kabinet dit gaan doen? Belangrijker nog: hoe gaan we voorkomen dat dit in de toekomst opnieuw plaatsvindt?

Het kon daar natuurlijk niet bij blijven, want inmiddels blijkt uit onderzoek van NieuwRechts dat ook bij andere regelingen zoals AOW en kinderbijslag op basis van een polygaam huwelijk een aanvraag wordt ingediend.

• Kan de minister hier garanderen dat niet langer zal worden uitgekeerd aan polygame huwelijkspartners?
• En dat zodra er opnieuw een signaal bij een uitvoeringsorganisatie is dat dat wel het geval is, er onmiddellijk wordt ingegrepen?

Internationale dienstverlening SVB
De internationale dienstverlening is één van de punten waar SVB tegenaan loopt, blijkt uit de knelpuntenbrief. Hoe wil het kabinet de complexiteit van de internationale dienstverlening gaan verminderen? Eén van de geschetste handelingsperspectieven hiervoor is de verantwoordelijkheid meer bij burgers neer te leggen, vanuit vertrouwen. Mijn fractie vindt dat onverstandig, want de praktijk leert dat er juist internationaal gemakkelijker gefraudeerd wordt met het aanvragen van uitkeringen.

Beter zou het zijn in overleg met andere landen in te zetten op alternatieve handhavingsinstrumenten en de samenwerking te zoeken met handhavingsorganisaties in die landen. Daarnaast zou de bewijslast veel meer bij de uitkeringsgerechtigde in het buitenland moeten komen te liggen dat hij of zij recht heeft op een uitkering, in plaats van bij SVB. Zet het kabinet daarop in?

Kindregeling
Eén integrale kindregeling die zorgt voor meer duidelijkheid en die terugvorder-affaires voorkomt, dat is het plan dat de SGP jaren geleden naar buiten bracht en liet doorrekenen. Hoewel de SGP ook de kinderopvangtoeslag daarbij rekent, scharen steeds meer partijen zich achter het voorstel om in elk geval de kinderbijslag en het kindgebonden budget samen te voegen.

Uitvoerder SVB vraagt in haar knelpuntenbrief ook opnieuw om één regeling met één onderliggend wettelijk kader conform het stelsel van sociale zekerheid.
De kindregeling wordt dan ondergebracht in de Wet structuur uitvoeringsorganisaties werk en inkomen. Zet het kabinet ook in op dit spoor?
Voordeel hiervan is dat de actuele inkomensgegevens kunnen worden benut die bekend zijn bij SVB.

Wanneer het via het toeslagenstelsel zou verlopen, dan wordt aangesloten bij het jaarinkomen van het jaar ervoor en dat leidt tot onzekerheid bij ouders, vanwege mogelijke terugvorderingen. Kan het kabinet toezeggen dat de Kamer vóór de begrotingsbehandeling de uitgewerkte beleidskeuzes ten aanzien van de integrale kindregeling ontvangt?

In november 2024 nam de Kamer mijn motie aan om een online gezinsportaal in te richten, waarin iedere ouder kan terugvinden waar hij of zij recht op heeft. Wanneer gaat dat portaal nu live, en hoe ziet het tijdpad eruit?

Gezinnen
Het is goed nieuws voor kinderen dat de SGP vorige week een deal sloot met het kabinet. Daardoor zijn de geplande bezuinigingen op het kindgebonden budget van tafel en komt er een netto-investering in gezinnen en middeninkomens.
En dat is hard nodig. Ook komt er een startbonus bij de geboorte van een kind als tegemoetkoming in alle kosten. Ik zeg tegen het kabinet: maak haast met deze gezinsplannen!