14 oktober 2026
Ultieme poging SGP tegen late abortussen
Pasgeboren baby’tjes hulpeloos laten sterven?! De SGP doet vandaag bij het debat over de VWS-begroting een ultieme poging om de landelijke proef met de zeer omstreden late abortussen te voorkomen. De minister moet op z’n minst een pas op de plaats vragen aan ziekenhuizen voor een fundamenteel politiek en maatschappelijk debat. Bekijk of lees hieronder de bijdrage van Diederik van Dijk.
‘Ik zweer dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten.’ U herkende het misschien: het is een stukje uit de Nederlandse artseneed. Iedereen die arts wordt, bevestigt dit.
Maar wat is er een schril contrast tussen deze belangrijke eed en de manier waarop we omgaan met het meest kwetsbare leven. Elk jaar krijgen 40.000 meisjes en jongetjes geen enkele kans. Abortuspillen zijn nu online verkrijgbaar. En we zien nu zelfs een zeer omstreden landelijke proef met zeer late abortussen.
Veel gynaecologen, verloskundigen en verpleegkundigen hebben hier grote moeite mee. Er wordt een grens overschreden die het hart van hun beroep en geweten raakt. ‘Zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen, lijden verlichten’. Hoe kun je die woorden ooit rijmen met het bewust laten sterven van gezonde kindjes van 22 of 23 weken oud?
Verschillende zorgverleners bevestigden ons vanuit hun eigen ervaring dat een gezond kindje bij deze zwangerschapsduur bijna altijd levend ter wereld komt. En dan? Je legt een pasgeboren baby’tje weg om het hulpeloos te laten sterven? Onvoorstelbaar. Een verloskundige schreef ons: ‘‘Ik zie de pijn en het lijden van zorgteams die enerzijds leven afbreken en een kamer verder een kindje in dezelfde termijn proberen te redden.’’
De SGP vindt het diep betreurenswaardig dat, na alle kritiek vanuit de samenleving en onder zorgpersoneel, er zelfs géén pas op de plaats kan worden gemaakt met deze omstreden pilot. De minister kán niet volhouden dat dit buiten haar verantwoordelijkheid om gebeurt. Als medewetgever heeft zij een eigen rol en taak.
Abortusklinieken wagen zich niet aan abortussen na 22 weken. Ziekenhuizen kiezen er tot nu toe bewust voor om géén late abortussen uit te voeren bij gezonde kindjes. Met die decennialange praktijk dreigt nu gebroken te worden.
Terwijl in andere landen vroeggeboren kindjes van 22 weken levensreddend worden behandeld, worden in Nederland gezonde kindjes van 22 weken gedood. Dit raakt de grenzen van het strafrecht.
Wij merken dat zorgverleners vrezen voor hun carrière als zij zich openlijk uitspreken. Ze voelen druk om mee te werken aan late abortussen en ervaren dat het gesprek erover vermeden wordt.
Over zo’n ingrijpende uitbreiding van de abortuspraktijk móeten we een fundamenteel debat houden.
- Ik vraag de minister daarom: roep de ziekenhuizen op om een pas op de plaats te maken, zodat er ruimte ontstaat om hierover éérst een politiek en maatschappelijk debat te voeren.
Het gesprek over abortus vraagt om compassie. De vrouwen om wie het gaat, bevinden zich vaak in een uiterst moeilijke situatie. We kunnen méér doen om onbedoeld zwangere vrouwen en hun kindjes te helpen. Hierover dien ik samen met collega Bikker een amendemnt in als aanvulling op de beweging die de minister
Andere onderwerpen
Ik wil nu nog een aantal andere onderdelen van de begroting bespreken. De coalitie stelt een flink aantal bezuinigingen voor. De SGP ziet ook dat houdbaarheid van de zorg onder druk staat. Daar moet wat aan gebeuren. Maar ik vraag daarbij wel aandacht voor kwetsbare groepen. We moeten voorkomen dat zij een onevenredige opeenstapeling van zorgkosten op hun bordje krijgen.
Dankzij de motie-Stoffer c.s. ligt er een rapport over de financiële effecten van het coalitieakkoord. Mensen met een beperking, chronisch zieken en AOW’ers met een aanvullend pensioen er stevig op achteruit dreigen te gaan.
Een aantal bezuinigingen is inmiddels vooruitgeschoven of geschrapt.
- Hoe weegt de minister het rapport bij de uitwerking van de resterende bezuinigingen?
- En wanneer volgt de uitwerking van de aangekondigde compenserende maatregelen?
De eigen bijdrage in de wijkverpleging doet veel mensen pijn.
Tegelijkertijd zien we een voortdurende onderuitputting op de wijkverpleging
- Hoe moet ik dat met elkaar rijmen?
Een andere pijnlijke maatregel is het schrappen van de huishoudelijke hulp.
- Wanneer komt er duidelijkheid over de alternatieven hiervoor, zoals mijn motie vroeg?
- Hoe verhoudt het schrappen van de huishoudelijke hulp zich tot de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo? Moet je deze wijzigingen niet samenhang beoordelen?
In deze begroting wordt helaas te weinig gedaan voor mensen met postcovid of een andere PAIS-ziekte.
- Waarom ontbreken substantiële, structurele middelen voor onderzoek naar PAIS-ziekten en de expertisecentra?
- Wat doet de minister om woonzorgvormen voor mensen met een PAIS-ziekte te stimuleren?
- En hoe kan ervaringskennis over het behandelen van PAIS meer worden gedeeld, bijvoorbeeld met huisartsen?
De SGP maakt zich ook zorgen over de gehandicaptenzorg. De zorg verschraalt. Beschikbaarheid en keuzevrijheid nemen af. Met name voor mensen die intensieve 24-uurszorg nodig hebben.
- Erkent de minister dat kortingen op de Wlz nooit een rem mogen zijn op noodzakelijke zorg? Hoe waarborg zij dat?
Tot slot nog een korte opmerking over een heel ander onderwerp. Maandag ontvingen wij een uitgebreide, maar teleurstellende brief over de uitvoering van onze motie over een passende regeling voor de groep K&J-psychologen. Ik wil voorkomen dat we nu in een soort welles-nietes-discussie terecht komen. Daarom zal ik hierover op een later moment nog een schriftelijk overleg aanvragen.
Dankuwel.