Van uitbuiting naar bescherming

Prostitutie
Vorige week bracht ik een indrukwekkend bezoek aan het Overweeghuis in Utrecht. Een plek waar vrouwen die vastzitten in de prostitutie rust, opvang en begeleiding vinden om een nieuw leven op te bouwen. Ik sprak daar met Vanessa, ervaringsdeskundige. Zij werkte twintig jaar in de prostitutie en vertelde dat zij op haar negentiende is verkocht. Haar lichaam als handelswaar, moderne slavernij, het gebeurt nog elke dag voor onze ogen. Haar verhaal grijpt je aan, maar het is ook hoopgevend. Het laat zien dat - hoe diep iemand ook vastzit - een weg eruit mogelijk is met de juiste hulp. En dat is precies waar uitstapprogramma’s over gaan: veiligheid, herstel en perspectief.

Daarom heb ik een amendement ingediend om extra middelen beschikbaar te stellen voor uitstaporganisaties, graag ontvang ik reactie daarop. Geen abstract beleid, maar voor concrete hulp: opvang, begeleiding, traumazorg, schuldsanering en een nieuwe, hoopvolle toekomst met nieuw werk en waardering. Het werk van het Overweeghuis laat zien dat dit letterlijk levens kan redden.

Drugs
De problematiek speelt breder. Vanessa vertelde dat zij drugs gebruikte om het mensonterende werk vol te kunnen houden. Voor veel vrouwen en mannen in de prostitutie verergeren verslavingen de afhankelijkheid en maken ze uitstappen extra moeilijk. Drugs zijn in onze samenleving schrikbarend gemakkelijk verkrijgbaar, niet alleen online, maar ook dit kabinet werkt hieraan mee door voortzetting van het D66-experiment gesloten coffeeshopketen. Daarom heb ik samen met mevrouw Bikker een amendement ingediend om deze normalisering van drugs door de overheid tegen te gaan.

• Acht de minister dit beleid nog geloofwaardig afgezet tegenover de vele miljoenen die ingezet worden tegen de normalisering van drugs?

DUUP
Dan de DUUP-regeling , welke bedoeld is voor uitstapprogramma’s, maar uit signalen vanuit het veld blijkt dat in sommige steden een feitelijk monopolie bestaat van organisaties die minder gericht zijn op enkel het begeleiden van de uitstap, maar ook instap faciliteren en inzetten op destigmatisering van prostitutie. Dat wringt. Geld dat bedoeld is voor uitstap moet ook daadwerkelijk en exclusief daarvoor worden ingezet.

• Is de minister bereid om de voorwaarden van de DUUP kritisch tegen het licht te houden, inclusief toezicht en verantwoording?

Daarbij heeft de SGP ook oog voor de gebrekkige, wettelijke bescherming waarmee prostituees nog altijd te maken hebben als zij aangifte willen doen van verkrachting of erger. De Wet Regulering Sekswerk ligt al jaren op de plank. Dit betekent dat klanten van prostituees niet strafbaar zijn. Dat is problematisch: prostituees die te maken krijgen met geweld of verkrachting door hun pooier of klant, kunnen nauwelijks hun rechten doen gelden en worden ontmoedigd om aangifte te doen. Internationaal zien we dat het Zweedse model voordelen biedt: de prostituee wordt beschermd, de klant strafbaar gesteld, en de vraag naar prostitutie neemt af. Dit versterkt de positie van kwetsbare vrouwen en mannen en maakt het veiliger om misstanden aan te geven.

• Is de minister bereid te onderzoeken of elementen van dit model kunnen bijdragen aan de bescherming van prostituees in Nederland?

Wie eerlijk kijkt naar de prostitutiepraktijk in ons land kan niet anders dan constateren dat het vrouwonvriendelijk, onfeministisch en ongeëmancipeerd is.
Het feit dat we het recht op seks ensceneren en vrouwen uit lagelonenlanden etaleren achter ramen waarbij pooier en klant profiteert van hun kwetsbaarheid hangt nauw samen met geweld tegen vrouwen, zo tonen diverse onderzoeken aan.

• Is de minister bereid om in zijn aanpak van geweld tegen vrouwen deze praktijk expliciet tegen het licht te houden en met concrete voorstellen te komen om deze vrouwen beter te beschermen?

Strafrechtketen
Ik begon mijn inleiding met het verhaal van Vanessa. Ook zij heeft meermaals aangifte gedaan tegen haar pooier en verkrachter. Ze werd weggestuurd, ‘bewijs maar dat het tegen je wil was, je hebt hier toch zelf voor gekozen?’ Het vertrouwen van burgers in de strafrechtketen daalt al jaren. Doorlooptijden lopen op, aangiftes blijven liggen, en slachtoffers ervaren dat melding doen weinig effect heeft.

• Welke concrete stappen neemt de minister om de normen die gelden voor doorlooptijden in de strafrechtketen afdwingbaar gehaald worden?

Antisemitisme
Als er een bevolkingsgroep is waar het vertrouwen in de strafrechtketen de laatste jaren een ongekende daling heeft meegemaakt dan zijn het wel onze Joodse Nederlanders. In de aanpak van antisemitisme, komen aangiftebereidheid en bescherming direct samen. Joden in Nederland moeten zich veilig voelen en erop kunnen vertrouwen dat Politie en het OM daadkrachtig optreedt. Helaas blijkt dat veel antisemitische incidenten niet adequaat worden opgevolgd. Vervolging komt traag op gang, of in zijn geheel niet, en online haat blijft vaak onbestraft. Dit ontmoedigt aangifte en ondermijnt de veiligheid van de Joodse gemeenschap.

• Welke maatregelen neemt de minister om Politie en OM daadkrachtiger te laten optreden, meldingen sneller te verwerken en de Joodse gemeenschap effectief te beschermen, zowel online als in de publieke ruimte?