29 september 2026
Kamervragen disproportionele douanecontroles van Israëlische reizigers
SGP-Fractievoorzitter Chris Stoffer stelt samen met VVD-Kamerleden Rajkowski en Van Der Maas Kamervragen aan de minister van Buitenlandse Zaken en staatssecretaris van Financiën over het bericht: ‘Flinke-straf-bij-douane-dreigt-als-je-flesje-wijn-of-olijfolie-uit-verkeerde-postcode- in-israel-meeneemt'. De vragen zijn hieronder te lezen.
- Bent u bekend met het artikel ‘Flinke-straf-bij-douane-dreigt-als-je-flesje-wijn-of-olijfolie-uit-verkeerde-postcode-in-israel-meeneemt’?1
- Klopt het dat op 23 september 2026 alle passagiers van een El Al-vlucht uit Tel Aviv bij de douane-uitgang ‘Niets aan te geven’ op Schiphol zijn staande gehouden en hun bagage gescreend werd? Zo ja, hoeveel passagiers zijn hierbij gecontroleerd en op welke grondslag is hiertoe besloten? Zo nee, wat is er wel gebeurd en bent u dan bereid hierover zo spoedig mogelijk contact op te nemen met het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken om eventuele diplomatieke ruis hierover weg te nemen en verdere misverstanden te voorkomen, mede gelet op de publieke verontwaardiging hierover in Israël, waaronder vanuit de oppositie?
- Hoe verhoudt de in het artikel genoemde inzet zich tot de toezegging in paragraaf 7.3 van de Nota van Toelichting dat het sanctiebesluit geen personele gevolgen heeft voor het Rijk en binnen de bestaande capaciteit wordt opgevangen?
- Hoe verhoudt het aanhouden en screenen van alle passagiers zich tot de volgende teksten uit de nota van toelichting: “Ter voldoening aan deze plicht is het in Douaneregelgeving, waaronder in Europese sanctieverordeningen48, gebruikelijk om importeurs te verplichten om met een verklaring aan te tonen dat zij voldoen aan die regelgeving. Voor de Douane zijn deze verklaringen een aangrijpingspunt voor de handhaving. Voor dit besluit is dat niet anders.”; ‘De Douane verricht controles aan de hand van deze verklaringen.” en “Het openbaar ministerie hanteert het opportuniteitsbeginsel. Dit betekent dat vervolging alleen plaatsvindt als dat in het algemeen belang is. Naar verwachting zal de focus van de handhaving liggen op structurele en opzettelijke overtredingen.”?
- Hoe weegt het kabinet de proportionaliteit en subsidiariteit van deze maatregel, in aanmerking nemend dat het Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden zich blijkens artikel 2 strikt beperkt tot goederen uit nederzettingen op de EU-postcodelijst en uitdrukkelijk niet ziet op goederen van oorsprong uit Israël binnen de internationaal erkende grenzen van 1967?
- Hoe rijmt u het fysiek controleren van individuele reizigers met de toelichting op artikel 3, tweede lid, van het sanctiebesluit, waarin de regering expliciet stelt dat de administratieve verklaringsplicht niet geldt voor goederen in de persoonlijke bagage van reizigers die bestemd zijn voor particulier gebruik?
- Hoe verhoudt het screenen van individuele reizigers zich tot het uitgangspunt in paragraaf 4.2 van de toelichting dat de focus van de handhaving en vervolging zal liggen op “structurele en opzettelijke overtredingen” in het economische verkeer?
- Acht u het opsporen van particuliere consumentenartikelen zoals flessen wijn of dadels in koffers een verantwoorde prioritering van het strafrechtelijk opsporingsapparaat?
- Op welke wijze draagt het controleren van particuliere reizigers en vakantiegangers bij aan het door de regering beoogde doel van het sanctiebesluit, te weten het bevorderen van de internationale rechtsorde en het economisch tegengaan van de instandhouding van onrechtmatige nederzettingen?
- Hoe waarborgt het kabinet dat er bij deze verscherpte controles geen sprake is van indirecte etnische of religieuze profilering van Joodse reizigers en Israëliërs en hoe voorkomt het kabinet gevoelens van onveiligheid?
- Is de minister het met de SGP en VVD eens dat de AmvB “Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden” nooit tot doel kan hebben gehad dat alle mensen die vanuit Israël naar Nederland vliegen gecontroleerd en gescreend worden, al helemaal niet als daar verder helemaal geen aanleiding toe is en dat dit een heel verkeerd beeld oproept? Zo ja, wat gaat de minister hieraan doen? Zo nee, waarom niet?
- Bent u bereid om te voorkomen dat er disproportionele controles plaatsvinden op alle reizigers afkomstig uit Israël, zonder aanleiding? Zo nee, waarom niet?