SGP kiest voor gezinnen, eenverdieners en ondernemers

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 30 september en donderdag 1 oktober over de Miljoenennota tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen. Lees hieronder de bijdrage van André Flach.

Vaak zijn de Financiële Beschouwingen het technisch vervolg op de Politieke Beschouwingen. Tenminste, dat is het beeld. Hoe anders is dat dit jaar: het minderheidskabinet blijft zoeken naar 76 zetels. En dat terwijl het kabinet vooral deadlines voor zich uitschuift, en echte keuzes zorgvuldig ontwijkt.

Gisteren zag ik plots toch blije gezichten. Bij premier Jetten, bij de minister van Financiën. Zelfs bij een paar oppositiepartijen leek er wat optimisme te bespeuren. De SGP deelt dat optimisme niet. Het kabinet heeft weer een rondje getaxied, en is dit keer wat linkser uitgekomen. Maar van vliegen komt het niet.

Maar voorzitter, wat ligt er nu eigenlijk? Ik lees dat de bezuinigingen op sociale zekerheid met een boekhoudkundige truc zijn geparkeerd. PRO zou dit als een geste kunnen zien.

• Wat is nu precies de status daarvan?

Verplaatste bezuinigingen zijn geen verdwenen bezuinigingen.

• En als de bezuinigingen niet doorgaan: kiest de minister dan echt voor de even simpele als onrealistische oplossing van de kaasschaaf?

Of gaat het kabinet de staatsschuld op laten lopen. In dat geval snap ik het optimisme van PRO wat meer. De VVD heeft er heel slim box 3 aan gekoppeld.

• Maar hoe denkt het kabinet een meerderheid te krijgen voor de dekking daarvan?

De lastenverzwaring in box 3, zeker voor volgend jaar, grenzen aan onbehoorlijk bestuur. Een halvering van het heffingsvrij vermogen, een verhoging met een kwart van het forfait voor overige bezittingen.

• Deelt de minister de visie van de SGP dat deze dekking van tafel moet?

De SGP heeft daar een voorstel voor in voorbereiding, samen met JA21 en de ChristenUnie. Hoe het kabinet overige andere gesprekspartners, SGP en JA21, tegemoet is gekomen, is mij een raadsel.

Het kabinet vergroot de kloof tussen één- en tweeverdieners, de SGP wil een einde aan de kloof. De SGP wil lagere lasten voor gezinnen: er komt 8 miljard aan lastenverzwaring en de aftrek specifieke zorgkosten wordt afgeschaft. We willen lagere lasten voor ondernemers, terwijl het kabinet de rekening voor hen verhoogt. Er ligt een desastreus stikstofpakket, waardoor boerengezinnen met de handen in het haar zitten. Ga zo maar door.

Bovendien doet het kabinet nog bepaald niet haar best om op belangrijke ethische onderwerpen ons tegemoet te komen. Sterker, het kabinet heeft daar eerder bij ons vandaan bewogen. Terwijl deze onderwerpen voor de SGP juist van wezenlijk belang zijn voor de verhouding met dit kabinet.

Wij hebben onze wensen vrij helder kenbaar gemaakt. In de Miljoenennota staan voor ons hooguit wat spiegeltjes en kraaltjes, maar overtuigd zijn we niet. De komende tijd zal leren of het kabinet écht gaat vliegen op een hoogte van minimaal 76 zetels. Of dat het kabinet blijft taxiën op de Polderbaan.

Eenverdieners
De SGP heeft zelf duidelijke wensen. U kent de SGP als een partij die opkomt voor de zeer onrechtvaardige positie van eenverdieners. Eenverdieners betalen een veelvoud aan belasting ten opzichte van tweeverdieners. Dit kabinet vergroot die kloof heel bewust nog meer, met name door de visieloze verhoging van de arbeidskorting. Die arbeidskorting is verworden tot een voltijdsboete.

De achterstand van eenverdieners zie je ook terug in de koopkrachtcijfers, waar eenverdieners er meer op achteruitgaan dan tweeverdieners. En in de cijfers over de marginale druk, die over de hele linie stijgt. Met een nieuwe piek van 95%. Vanaf 2028 gaat er een fiscale regeling in, die eenverdieners gericht helpt.
Wat de SGP betreft wordt die regeling fors uitgebreid. Wij zullen zeer binnenkort hier ook een concreet voorstel voor doen. Ik roep de minister op om hier heel serieus naar te kijken.

Gezinnen
Ook gezinnen met een middeninkomen komen er opnieuw bekaaid vanaf. Daar komt de structurele lastenverzwaring van bijna 8 miljard hard aan. Net als de stijgende brandstofprijzen en de suikerbelasting. De verhoging van het eigen risico wordt een jaar uitgesteld, maar het kabinet legt de rekening daarvoor wel gewoon bij werkenden: opnieuw 1 miljard euro lastenverzwaring.

De SGP is van mening dat er meer en gerichte koopkrachtondersteuning voor gezinnen moet komen.

• Is de minister bereid hier een extra stap te zetten?
• Ziet hij de noodzaak van gerichte lastenverlichting voor gezinnen met een middeninkomen?

Ondernemers
Nederland staat bekend om zijn sterke ondernemersgeest. Tegelijk staat hun positie onder druk. Ook nu worden weer lastenverzwaringen voorgesteld. Van een verhoging van de btw op sierteelt tot het afschaffen van de kleine brouwersregeling. Het is hoog tijd om dat tij te keren. Concreet kan bijvoorbeeld de MKB-winstvrijstelling verhoogd worden.

• Hoe ziet de minister dit?
• En kan de minister aangeven welke concrete maatregelen hij zelf voor ogen heeft om het MKB fiscaal tegemoet te komen?

Fiscale investeringsreserve
Er liggen kansen om ondernemers te stimuleren. In de Miljoenennota is een fiscale investeringsreserve voor de landbouw aangekondigd. Goed dat ons pleidooi om deze breed in te zetten, ook voor emissiereductie, is opgepakt. De reserve zou pas in 2030 ingaan, rijkelijk laat. Er wordt nu goed geld verdiend in de sector, geef de kans om dat te reserveren voor toekomstige investeringen!

De SGP zou de reserve met terugwerkende kracht in 2025 willen laten ingaan.
En tijdelijk maken, tot en met 2035. Dan kan het beschikbare bedrag voor de korte termijn verhoogd worden. Graag een reactie daarop.

Motie Stoffer c.s.
Het is bekend dat dit kabinet grote plannen heeft op het gebied van zorg en sociale zekerheid. Om de effecten daarvan goed in te schatten, heeft mijn collega Stoffer een motie ingediend. Inmiddels is daar een helder rapport over opgeleverd, waarvoor dank.

Het rapport laat duidelijk zien waar de bezuinigingen neerslaan en wat de impact is. Ruim 300.000 huishoudens krijgen met een negatief inkomenseffect van meer dan 5% te maken. Onder andere de verhoging van het eigen risico en het afschaffen van de huishoudelijke hulp uit de Wmo hebben groot effect. Bij een aantal maatregelen is nog tijd voor heroverweging. Of om een slimmere vormgeving te kiezen.

• Is het kabinet bereid, gezien de uitkomsten van de Stoffertoets, te bezien waar mogelijkheden liggen voor aanpassing?
• En hoe wordt de Kamer hierbij betrokken?

Het rapport legt problemen op tafel die vragen om oplossingen. Overigens wijs ik er ook op dat de toets wel heel beperkt is uitgevoerd. Zo vroeg de motie ook naar de effecten op zorgmijding, armoede- en schuldenproblematiek en de toegang tot zorg.

• Wil het kabinet die verdiepingsslag alsnog maken?

Een plan
Dit kabinet heeft duidelijk een aantal ambities voor de lange termijn. Er moet meer geïnvesteerd worden. Net als de SGP zet het kabinet in op financiële degelijkheid.
Ik wijs hierbij wel op de hernieuwde, waarschuwende woorden van de Raad van State over de verslechtering van de overheidsfinanciën op lange termijn.

Het kabinet poogt terecht de overheid kleiner en slagvaardiger te maken. Mijn vraag is wel of daar een helder plan voor ligt? Zonder plan zorgen de ambities vooral voor financiële tegenvallers.