Water is een bijzondere gave van onze Schepper

De leden van de Kamercommissie Infrastructuur en Waterstaat debatteerde op donderdag 25 juni met minister Karremans over water. Namens de SGP nam Chris Stoffer deel aan dat debat. Zijn bijdrage is hieronder te lezen.

Water is een bijzondere gave van onze Schepper. Het maakt op een bijzondere manier leven mogelijk. Op deze hete zomerdag voelen we dat aan den lijve.

Drinkwaterwinning
Het is alle hens aan dek voor genoeg drinkwater. Daarbij moeten we overigens scherp blijven op de feiten. Al snel gaat de vinger naar onze boeren. De Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur verwees naar twee voorbeelden waarbij oppervlaktewaterinname stopgezet werd vanwege te hoge concentraties gewasbeschermingsmiddelen. Maar, in beide gevallen kwamen die uit omliggende landen.

• Het actieprogramma drinkwaterbronnen loopt achter. Wordt onder de noemer dwingende reden van groot openbaar belang doorgezet?
• Verschillende bedrijven hebben water van drinkwaterkwaliteit nodig. De drinkwaterwet is onduidelijk over de leveringsplicht voor deze bedrijven. Wanneer gaat de minister dit goed regelen?
• Infiltratie en ondergrondse wateropslag kan de landbouw helpen om haar zoetwatervoorziening op orde te houden. Dit zit in een bestuurlijke impasse door risicomijdend gedrag. Hoe gaat de minister deze impasse doorbreken?

Waterbesparing
We moeten volop blijven inzetten op waterbesparing. Ziet de minister mogelijkheden om drinkwaterbesparing in de industrie beter te ondersteunen via onder meer de Milieuinvesteringsaftrek en een regeling vergelijkbaar met de regeling voor CO2-besparing? Worden projecten voor waterbewuste wijken beter ondersteund?

Natuurplan
Nederland werkt aan een natuurplan voor de natuurherstelverordening. Het is van belang dat een goede zoetwatervoorziening daarin aan de voorkant meegenomen wordt. We moeten voorkomen dat plannen voor verbrakking opgenomen worden die de zoetwatervoorziening doorkruisen. Denk aan het Volkerak Zoommeer of het Zuiderdiep. Gaat de minister ervoor zorgen dat waterschappen proactief betrokken worden?

Hoogwaterbeschermingsprogramma
Voor het hoogwaterbeschermingsprogramma is vanuit het Rijk 1,25 miljard euro nodig. 1 miljard staat klaar. De resterende 250 miljoen euro wacht nog. Komt hier snel duidelijkheid over? Waterveiligheid blijft onverminderd belangrijk.

Kaderrichtlijn Water
In de laatste etappe voor de KRW is integrale informatievoorziening en goede prioritering cruciaal voor effectieve inzet, motivering van uitzonderingen op doelbereik en het voorkomen van een stikstofslot 2.0. Waar zitten bijvoorbeeld de grootste vergunningenrisico’s en moet actualisering voorrang krijgen? Waar komen normoverschrijdingen vooral door buitenland, historische en natuurlijke achtergrondbelasting? Daar moeten we geen kruit op verschieten en is een gemotiveerde uitzondering nodig. Waar doen rivierkreeften de inzet van boeren teniet? Welke riooloverstorten zorgen voor de meeste problemen? Zien we de gevolgen van drugsgebruik voor de waterkwaliteit over het hoofd? Mijn indruk is dat deze slag nog niet goed gemaakt is. Hoe zorgt de minister voor een goed antwoord op dergelijke vragen? Komt er centraal inzicht in waterkwaliteitsdata, normen, lozingsvergunningen en bronnenanalyses?

Brussel kwam met een Guidance. Grote zorg bij bedrijven is dat alles langs dezelfde strenge maatlat moet, met bijbehorende onderzoekslast. Brussel suggereert een toepasselijkheidstoets. Bij veel projecten kun je zo aan de voorkant al verslechtering uitsluiten. Hoe gaan we hier gebruik van maken? Kunnen vaarwegen en havens zonder veel gedoe gebaggerd en bouwputten drooggehouden blijven worden?

Specifiek knelpunt bij retourbemaling voor bouwputten is dat onttrekking en lozing als aparte activiteiten worden gezien. Beoordeeld door twee autoriteiten. Terwijl het een activiteit met hetzelfde water is. Dit loopt nogal eens spaak. Wil de minister de Omgevingswet zo aanpassen dat het als een geheel wordt beoordeeld?

Bij de landbouw moeten niet langer generieke maatregelen, als bufferstroken, gestapeld worden, maar gebiedsgericht problemen aangepakt worden. Wordt dat de kern van het nieuwe actieprogramma Nitraatrichtlijn? In kleigebieden zonder kwaliteitsproblemen zijn fosfaatnormen zo aangescherpt dat de bodemvruchtbaarheid achteruit gaat. Dit gaat zelfs negatieve gevolgen voor het waterbergend vermogen. Zo moet het dus niet.

Energieprojecten
De energiesector maakt zich terecht grote zorgen. Deltares liet zien dat de aanscherping van de temperatuurnorm voor koelwaterlozingen de ruimte hiervoor fors inperkt. Hoe moet dat in de zomer als de watertemperatuur boven de norm komt en centrales stilgelegd worden. TenneT heeft nog los van de KRW aangegeven dat we binnen enkele jaren al problemen krijgen met de leveringszekerheid van stroom. Dit komt er bovenop. Hoe gaat de minister problemen voorkomen?

Eerder heb ik al schriftelijke vragen gesteld over de gevolgen van de actualiseringsplicht voor lozings- en onttrekkingsvergunningen van warmteprojecten. Het geeft teveel onzekerheid. Er is nog relatief weinig kennis van de effecten van warmteprojecten. Gaat de minister deze projecten die we hard nodig hebben voor verduurzaming van de energievoorziening aanmerken als groot openbaar belang? Stuurt hij aan op zekerheid voor tenminste dertig jaar?

Lozingen
De SGP wil een betere aanpak van indirecte lozingen. Dit loopt achter. Hoe wordt deze aanpak versneld? Voor de meeste vergunningen zijn gemeenten het bevoegd gezag, maar die missen de grip hierop. De minister doet weinig met de SGP-PRO motie om waterbeheerders in stelling te brengen. Hoe gaan we zo grip krijgen op indirecten lozingen?