Nederland in een nieuwe wereldorde

De Tweede Kamer debatteerde op dinsdag 27 januari met minister van Weel (Buitenlandse Zaken) over de begroting Buitenlandse Zaken. Namens de SGP was Chris Stoffer aanwezig. Zijn bijdrage is hieronder te lezen.

De Pax Americana was tachtig jaar lang een enorme zegen voor Nederland.
Maar die tijd is voorbij. Veelzeggend is dat het indammen van de Russische dreiging aan de Europese Oostflank pas op nummer drie van de Amerikaanse prioriteitenlijst staat. Ná de verdediging van eigen grondgebied en het bewaken van het westelijk halfrond, en ná afschrikken van China. Dat betekent voor Nederland en Europa: militair op eigen benen staan. En nadrukkelijk zelf kiezen wie onze economische partners zijn. Want ook internationale vrijhandel, de tweede pijler van de Pax Americana, staat onder zware druk.

Voor een land dat eenderde van zijn welvaart aan export te danken heeft, is vrijhandel van levensbelang. Zouden we daarom niet veel meer moeten doen om onze bedrijven wereldwijd te positioneren, juist ook het mkb? Het postennet is hierbij cruciaal. In meerdere groeimarkten met kansen voor Nederlandse bedrijven is nu alleen een ambassade aanwezig en ontbreekt specifieke ondersteuning voor het bedrijfsleven. Deze Netherlands Business Support Offices helpen ondernemers met marktinformatie, netwerk en contacten.

• Daarom vraag ik de minister: kan hij verkennen waar nieuwe NBSO’s kunnen worden opgezet? Ik vraag hierbij specifiek aandacht voor het Afrikaanse continent, waar deze steunpunten ontbreken. Zo wordt waardevol voorwerk gedaan voor het nieuwe kabinet, dat weer wil investeren in ons postennet.

Die bereidheid maakt het mogelijk om ook de ambassade in Zuid-Soedan open te houden. Dat bevordert de coördinatie van noodhulp en is goed voor onze informatiepositie in een regio die geopolitiek aan belang wint.

• Tot aan de begrotingsbehandeling zou het kabinet pas op de plaats maken wat betreft de post in Juba. Daarom is dít het moment om te handelen: ik dien een amendement in om het financiële gat voor 2026 te overbruggen.

Over de kernwaarden onder de oude Pax Americana is de afgelopen weken al veel gezegd. Het nieuwe tijdperk vraagt om meer geopolitieke zelfstandigheid van Nederland en Europa. Meer pragmatisme en realisme. Maar het is een valse tegenstelling om te doen alsof we moeten kiezen tussen weerbaarheid en welvaart aan de ene kant, en waarden aan de andere. Neem de situatie in Syrië.
We hebben een ereschuld tegenover de Koerden, die het Westen hielpen IS te verslaan. Maar ons motief voor steun is niet alleen een kwestie van idealisme of geloofwaardigheid. Het voorkomen van een nieuw fundamentalistisch-soennitisch regime is ons directe eigenbelang. IS-terroristen mogen niet opnieuw de ruimte krijgen om dood en verderf te zaaien – of dat nu in Raqqa is, of op een kerstmarkt in Rotterdam. Dat mogen we niet laten gebeuren. Daarom roept de SGP op: schort de politieke en financiële steun aan de jihadisten van het Al-Sharaa-regime op. Wees principieel, in ons eigen belang.

In Europa klonk na de val van Assad hoop op een vrij Syrië. Maar wie sprak met Syrische christenen in Nederland, hoorde een ander verhaal. Sommigen wilden terug. Hun familie in Syrië raadde dat af, omdat het voor christenen alleen maar erger zou worden. Dat is ook wel gebleken. Christenen in Syrië zijn gedecimeerd in 15 jaar tijd. Nu vrezen zij dat er over tien jaar überhaupt geen christenen meer zullen zijn. Laten we die waarschuwing ter harte nemen. Bij de vorige begrotingsbehandeling is een motie van de SGP aangenomen om bij buitenlandse bezoeken in landen waar veel christenvervolging plaatsvindt, vaker een kerk te bezoeken of christenen te ontmoeten. Daarom vraag ik de minister:

• Hebben er afgelopen jaar meer werkbezoeken plaatsgevonden dan voorheen en hoe hebben ze uw beleid daadwerkelijk geïnformeerd?

Dan het Midden-Oosten. Het lichaam van Ran Gvili, de laatste gijzelaar, is aangetroffen op een begraafplaats in Gaza-Stad. Zijn lichaam wordt nu thuisgebracht. Een belangrijk moment, niet alleen voor Rans familie, maar voor heel Israël. Nu is het zaak dat Hamas ontwapent. Demilitarisering in de Gazastrook is nodig om te voorkomen dat Hamas rustig afwacht om zich in stilte voor te bereiden op een volgende confrontatie met Israël.

De SGP steunt de lijn van dit kabinet om niet toe te treden tot Trumps ‘Vredesraad’, maar de deur ook niet helemaal dicht te gooien. De opzet reikt verder dan waar de VN-Veiligheidsraad mandaat voor gaf, namelijk een overgangsbestuur voor Gaza onder internationaal toezicht. Ook in de Israëlische politiek is er een levendig debat over hoe Israël zich tot de Vredesraad moet verhouden. Bij toekomstige afwegingen over Nederlands lidmaatschap moet bestendiging van de hoopvolle Abraham-akkoorden nadrukkelijk meegewogen worden.

Ik rond af met het geopolitieke belang van de Rotterdamse haven. Nederland dreigt speelbal te worden in de machtsstrijd tussen Trump en Xi, waarbij onze containerterminals onderdeel kunnen worden van een bredere uitruil van belangen. Het risico bestaat dat China concessies doet over het Panamakanaal in ruil voor invloed in havens elders, waaronder Rotterdam. Daarom moeten we niet afwachten, maar actief waken over het eigendom en de zeggenschap van onze vitale haveninfrastructuur.